رد شکایت نبست به درخواست ابطال تبصره 3 ماده 2 و مواد 17 و 14 و 13 و 10 و دستورالعمل اجرایی تشکیل موسسه مشاوره رسمی مالیاتی به شماره 218606 مورخ 1403/12/04

* شاکی : آقای امید یاهو

طرف شکایت: وزارت امور اقتصادی و دارایی

موضوع شکایت و خواسته: ابطال تبصره 3 ماده 2 و مواد 17 ، 14 ، 13 و 10 دستور العمل اجرایی تشکیل مؤسسه مشاوره رسمی مالیاتی به شماره 218606 مؤرخ 4/12/1403 شاکی دادخواستی به طرفیت وزارت امور اقتصادی و دارایی به خواسته ابطال تبصره 3 ماده 2 و مواد 17 14 ، 13و 10 دستور العمل اجرایی تشکیل مؤسسه مشاوره رسمی مالیاتی به شماره 218606 مؤرخ 4/12/1403 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیأت عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر می‌باشد.

ماده 2- مؤسسه توسط حداقل سه نفر مشاور رسمی مالیاتی با حداقل دو سال سابقه عضویت در جامعه به عنوان شریک تشکیل می.گردد. حداقل یکی از شرکای مؤسسه به عنوان مدیر فلی مؤسسه باید دارای بیش از ده (10) سال سابقه کار تمام وقت در مشاغل مالیاتی باشد.

تبصره 3- هیچ یک از شرکتی مؤسسه حق ندارد تا زمانی که شریک مؤسسه می باشد در مؤسسه دیگری شریک شود و یا به صورت انفرادی وکالت مالیاتی اشخاص را بپذیرد.

ماده 10- سقف مجاز قراردادهای منعقده مؤسسه با مؤدیان مالیاتی از نظر تعداد و مبلغ بر مبنای شاخص رقم مالیات و عوارض و وجوه مطالبه با تعیین شده مندرج در برگ تشخیص با برگ مطالبه و یا برگ قطعی و سایر شاخص ها با رعایت مفاد ماده و و تبصره آن ، مطابق دستور العملی است که توسط هیأت مدیره جامعه تهییه و به تصویب شورای عالی جامعه خواهد رسید.

ماده 13- مؤسسات عضو جامعه می توانند در برخی امور کار مشترک انجام دهند انجام کار مشترک منوط به انعقاد قرار داد کتبی فی ما بین دو یا چند مؤسسه و مشخص شدن حدود مسئولیت ها ، تعهدات ، وظایف و اختیارات هر مؤسسه است کلیه شرکای دو یا چند مؤسسه طرف قرارداد ، در کار انجام شده مسئولیت تضامنی دارند.

ماده 14- واگذاری تمام با بخشی از خدمات حرفه ای مشاوره و خدمات مالیاتی موضوع ماده 6 اساسنامه نمونه مؤسسات مشاوره رسمی مالیاتی به دیگر مؤسسات و نیز سایر اعضای جامعه ممنوع است.

ماده 17- مسئولیت دفاع قانونی از حقوق مؤدی و ارائه خدمات مالیاتی تخصصی و حرفه ای به وی در چارچوب مقررات ، بر عهده مؤسسه خواهد بود. لیکن از نظر اشخاص ثالث مؤسسه و شرکاء حسب مورد متضامنا مسئولیت دارند از حقوق مؤدی به طور کامل در تمام مراحل اجرای موضوع قرارداد دفاع نمایند. در صورت ادعای مؤدی مبنی بر قصور مؤسسه و درخواست رسیدگی ، جامعه حسب مفاد مواد 23 الی 25 این دستور العمل اقدام و در صورت اثبات ادعای مؤدی بنا به تأیید هیأت عالی نظارت ، موضوع در هیات‌های انتظامی مطرح و رای مقتضی صادر خواهد شد.

دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت :

-1 در خصرص تبصره 3 ماده 2 مخالفت با اصل 28 قانون اساسی و قانون راجع به منع ملاحظه وزراء و نمایندگان مجلسین و کارمندان در معاملات دولتی و کشوری و تبصره 2 ماده 241 لایحه اصلاحی قانون تجارت و اصل [14 قانون اساسی و ماده 111 لایحه اصلاحی قانون تجارت

-2 در خصوص ماده 10 مغایرت با موازین فقهی و شرعی از جمله آیه شریفه و ان لیس لانس الامسعی - مخالفت با اصول 46 47 قانون اساسی و ماده 10 قانون مدنی

-3 در خصوص مواد 13 و 17 مسئولیت تضامنی) : در خصوص شیوه جبران خسارت ، اصل بر مسئولیت اشتراکی است و مسئولیت تضامنی، امری تقنینی است که در صلاحیت خاص مقنن میباشد وزیر اقتصاد جز به حکم مقنن ، حق تغییر این قاعده و وضع مسئولیت تضامنی را ندارد.

-4 در خصوص ماده 14 مغایرت با اصل آزاد قراردادها اصل احترام به حقوق شهروندی

خلاصه مدافعات طرف شکایت :

-1 به موجب ماده (28) قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1387 به منظور ارتقاء فرهنگ مالیاتی پرداخت کنندگان مالیات و ارائه خدمات مشاوره ای صحیح در امور مالیاتی به مؤدیان مالیاتی بر مبنای قوانین و مقررات مالیاتی کشور و همچنین ارائه خدمات نمایندگی مورد نیاز آنان برای مراجعه به ادارات و مراجع مالیاتی ، نهادی به نام جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران تأسیس می شود تا به پذیر اعضاء ذی صلاح در این باره فعالیت نماید.

کلیه مراجع ذی ربط دولتی مکلفند پس از ارائه برگه نمایندگی معتبر از سوی مشاوران مالیاتی عضور جامعه ، در حوزه وظایف قانونی خود و در حدود مقررات مالیاتی با آنان همکاری نمایند. اساسنامه جامعه ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این قانون توسط سازمان امور مالیاتی کشور تهیه و با پیشنهاد وزارت امور اقتصادی و دارایی به تصویب هیات وزیران خواهد رسید. بنابراین جامعه مشاوران رسمی مالیاتی به صورت نهادی رسمی است که از سوی قانون شناخته شده و حسب مقررات قانون مذکور اختیار تهیه اساسنامه با وزارت امور اقتصادی و دارایی و هیأت وزیران است. به عبارت دیگر آنچه در اساسنامه پیش بینی شده است بر اساس اختیار قانونی تفویض شده می باشد.

-2 جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران نهادی حرفه ایست که دارای آئین نامه و دستور العمل های مخصوص طبق اساسنامه پیش بینی شده است. جامعه نسبت به صدور پروانه کار حرفه ای برای اعضا با رعایت قوانین و مقررات مربوط ، صرفاً به منظور فعالیت در حرفه تخصصی مشاور مالیاتی اقدام می نماید. بنابراین اعضا تابع مقررات ویژه جامعه بوده و دارای پروانه کسب و کار آزاد نمی باشند.

-3 به موجب ماده (30) اساسنامه ، مشاوران رسمی مالیاتی میتوانند با رعایت شرایط این اساسنامه و قوانین و مقررات مربوط به صورت مشترک مؤسسه مشاوره رسمی تشکیل دهند و طبق تبصره ماده مذکور ، دستور العمل اجرایی این ماده توسط هیات مدیره جامعه تهیه و پس از تأیید شورای عالی جامعه به تصویب وزیر امور اقتصادی و داریی می رسد.

بنابراین تهیه دستور العمل مورد شکایت با مجوز پیش بینی شده در اساسنامه تهیه شده و به تصویب وزیر محترم امور اقتصادی و دارایی رسیده است.

بنا بر مراتب فوق و به منظور رعایت اخلاق حرفه ای و اصول رفتار حرفه ای از سوی اعضای جامعه و همچنین جلوگیری از بروز مفسده عضویت هم زمان یک فرد در دو مؤسسه و یا پذیرش وکالت مالیاتی اشخاص در عین عضویب در مؤسسه ممنوع اعلام شده است.

ضمناً قوانین و مقررات مندرج در اساسنامه موصوف علاوه بر اعضای انفرادی ، در رابطه با مؤسسات مشاور رسمی مالیاتی و دستور العمل اجرایی تشکیل مؤسسات مذکور نیز حاکم میباشد و از آنجا که در بندهای (5) و (6) ماده (8) اساسنامه تعیین حقوق اعضای موظف هیئت مدیره میزان حق حضور در جلسه اعضای غیر موظف هیئت مدیره و تعیین حق الزحمه اعضای هیئت های بدوی، تجدید نظر و عالی و کارگروههای تخصصی جامعه ، به عنوان یکی از وظایف و اختیارات شورای عالی ذکر شده است. بنابراین تعیین سقف مجاز برای قراردادهای منعقده مؤسسه با مؤدیان از نظر تعداد و مبلغ توسط هیات مدیره و با تصویب شورای عالی جامعه ، خارج از چارچوب مقررات موضوعه نمی باشد.

در رابطه با ادعای ابطال حکم مشابه مواد (13) و (17) دستور العمل در خصوص مسئولیت تضامنی در آئین نامه اجرایی تبصره (2) ماده (219) قانون فوق الذکر توسط دیوان عدالت اداری، لازم به ذکر است به موجب رای شماره 378069 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ، بند (4-8) ماده (4) آئین نامه اجرایی تبصره (2) ماده ( 219) قانون مالیات های مستقیم مصوب 03/11/1402 مبنی بر اینکه ) واگذاری فعالیت های موضوع این آئین نامه از طرف مجامع حرفه ای و تشکل های صنفی به اعضای حقیقی یا حقوقی خود با تأیید سازمان بلامانع میباشد. در این صورت مجامع با تشکل های مذکور با اعضای خود نسبت به موارد عدم انجام تعهدات موضوع این آئین نامه مسئولیت تضامنی خواهند داشت با این استدلال که ) اشخاص عضور مجامع حرفه ای و تشکل ها با اجازه و تأیید سازمان امور مالیاتی فعالیت‌های موضوع آئین نامه مورد شکایت را انجام می دهند، لذا به نوعی طرف قرارداد سازمان امور مالیاتی محسوب می شوند و باید در قابل ترک فعل ها با تعهدات خود با سازمان امور مالیاتی پاسخگو باشند و سازمان نیز به دلیل انعقاد قرارداد با تشکل ها و مجامع خرفهای آنها را دارای مسئولیت تضامنی تلقی میکند و در نتیجه ایجاد مسئولیت تضامنی و قائل شدن به آن که در مقرره مورد شکایت ذکر شده مغایرت و منافاتی با مفاد قانون ندارد. ( ابطال نشد و مشخص نیست مد نظر شاکی کدام دادنامه دیوان می باشد.

علی ایحال از آنجا که مؤدی با یک مؤسسه قرارداد منعقد می نماید و نه اشخاص عضو آن مؤسسه، لذا مسئولیت هر گونه قصور و تقصیر در انجام مفاد قرار داد منعقده از سوی مؤسسه که به صورت شرکت سهامی با شرکت با مسئولیت محدود اداره نمیشود با کلیه اعضای مؤسسه بوده و واگذاری مسئولیتهای قرارداد به مؤسسه دیگر نیز موجب تضییع حقوق مؤدی خواهد بود.

پرونده کلاسه ها ت 0400054 در جلسه مورخ 1405/5/18 هیات تخصصی مالیاتی بانکی مورد رسیدگی واقع که ذیلاً هیات تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری با عنایت به نظریه اعضاء، با استعانت از درگاه خداوند متعال به شرح ذیل مبادرت به انشاء رای می نماید:

شاکی تقاضای ابطال تبصره 3 ماده 2 و مواد 10 و 13 و 14 و 17 از دستور العمل اجرابی تشکیل مؤسسه مشاوره رسمی مالیاتی را از منظر قانونی و نسبت به ماده 10 مضافاً از منظر شرعی تقاضا نموده است که با توجه به اینکه اختیار تدوین دستور العمل اجرایی و اصل تشکیل جامعه مشاوران رسمی مالیاتی به موجب تجویز مندرج در ماده 28 قانون مالیات بر ارزش افزوده مصوب 1400 بیان شده است و سازمان امور مالیاتی که زیر مجموعه وزارت امور اقتصاد و دارایی است مسئولیت نظارت بر جامعه مذکور و ارایه صحیح خدمات مشاوره مالیاتی را بر عهده دارد بر اساس دستور العمل تنظیمی وزارت امور اقتصاد و دارایی و در مفاد بندهای مورد شکایت در جهت نظم بخشی به فعالیت مشاوران مالیاتی علی الخصوص در قالب شرکت به نحو مدنی به نحو صحیح ضوابطی را مشخص نموده است که همه موارد مذکور از جهت انطباق با قوانین و مقررات در جهت اجرای صحیح و مؤثر اهداف مقنن مندرج در ماده 28 قانون یاد شده بوده و فرض ایجاد مسئولیت تضامنی نیز در جهت نیل به اهداف مقنن در این جهت و نیز رعایت حقوق مؤدیان میباشد، فلذا مغایرتی با قوانین و مقررات احراز نمیگردد و به استناد بند ب ماده 84 از قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1402 رأی به رد شکایت صادر مینماید رای مزبور ظرف بیست روز پس از صدور قابل اعتراض از سوی ریاست معزز دیوان عدالت اداری یا ده نفر از قضات گران قدر دیوان عدالت میباشد.

ضمناً راجع به بند 10 دستور العمل ادعای خلاف شرع شده است که پس از جری تشریفات قانونی و استعلام از شورای محترم نگهبان اقدام خواهد شد.

محمد علی برومند زاده

رئیس هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری